Jeofizik Mühendisliği

Sismik Analiz Hizmetleri

Patlatma kaynaklı yer titreşimi (PPV) ölçümü, frekans analizi, hava şoku izleme ve jeofizik sismik araştırma. USBM RI 8507, DIN 4150-3 ve TS 10448 standartlarına uyumlu, profesyonel sismograf ekipmanları ile akademik düzeyde veri analizi.

📋 Sayfa İçeriği

Sismik Analiz Mühendisliği
Sismik Dalga Teorisi
PPV — Peak Particle Velocity
Scaled Distance ve Saha Kalibrasyonu
Frekans Analizi (FFT)
Hava Şoku (Air-Blast) Ölçümü
Sismograf Ekipman ve Konumlandırma
Vibroseis ve Jeofizik Sismik
Mevzuat ve Standartlar
DTEX Sismik Analiz Süreci

1. Sismik Analiz Mühendisliği

Sismik analiz, patlatma kaynaklı yer titreşimi ve hava şokunun ölçümü, modellenmesi ve değerlendirilmesi ile sismik kaynaklarla yer altı yapısının araştırılmasını kapsayan iki yönlü bir jeofizik mühendisliği disiplinidir. DTEX olarak hem patlatma izleme (blast monitoring) hem de jeofizik araştırma (seismic survey) hizmetleri sunmaktayız.

Patlatma operasyonlarının çevresel kabul edilebilirliği, doğrudan sismik etkinin ölçülebilir, raporlanabilir ve yasal sınırlar içinde olduğunun kanıtlanmasına bağlıdır. Açık ocak madenciliği, kontrollü yıkım, EOD imhası ve inşaat patlatması — tümü için kalibreli sismograf ölçümü ve frekans analizi bir mühendislik gerekliliği değil, yasal zorunluluktur.

Akademik Danışma Kurulu üyemiz Dr. Orhan Güreli (Jeofizik Mühendisi) liderliğindeki sismik analiz ekibimiz, hem patlatma sismolojisi (engineering seismology) hem de yeraltı yapı araştırma (exploration seismology) alanlarında sertifikalı uzmanlardan oluşmaktadır.

📊

Patlatma İzleme

Açık ocak, yıkım ve EOD operasyonlarında PPV ve hava şoku gerçek zamanlı ölçümü

📈

Frekans Analizi

FFT spektral analiz, dominant frekans tespiti, USBM/DIN uyum değerlendirmesi

🎯

Saha Kalibrasyonu

Site-specific K ve β katsayıları belirleme, regresyon analizi, MIC optimizasyonu

🌍

Jeofizik Araştırma

Vibroseis ve dinamit kaynaklı sismik yansıma, refraksiyon ve VSP ölçümleri

2. Sismik Dalga Teorisi

Patlatma sırasında salınan enerji, yer kabuğunda üç temel dalga türü oluşturur. Bu dalgaların özellikleri, sismograf ölçümlerinin yorumlanmasının temelidir.

2.1. Cisim Dalgaları (Body Waves)

Dalga Türü	Hareket	Hız (Tipik)	Frekans Aralığı	Özellik
P-Dalgası (Birincil)	Boyuna (sıkıştırma)	2.000-6.000 m/s	50-200 Hz	En hızlı, sismografta ilk gelir
S-Dalgası (İkincil)	Enine (kayma)	1.000-3.500 m/s	20-100 Hz	P'den sonra, sıvılarda ilerlemez

2.2. Yüzey Dalgaları (Surface Waves)

Dalga Türü	Hareket	Hız (Tipik)	Frekans Aralığı	Özellik
Rayleigh (R)	Eliptik (düşey + yatay)	S'nin %92'si	2-30 Hz	En yıkıcı, yapı hasarının ana sebebi
Love (Q)	Yatay enine	S'ye yakın	5-40 Hz	Zemin tabakasında ilerler

Mühendislik Önemi: Yüzey dalgaları (özellikle Rayleigh), patlatma kaynağından uzaklaştıkça en geç sönümlenen dalga türüdür. 100 m üzerinde mesafelerde, yapılara olan asıl titreşim etkisi Rayleigh dalgalarından kaynaklanır. Bu yüzden düşük frekans (< 10 Hz) bileşeni en yıkıcı olandır.

2.3. Dalga Sönümlenmesi (Attenuation)

Sismik dalgalar yer kabuğu boyunca ilerlerken, üç mekanizma ile genlik kaybı yaşar:

Geometrik yayılma: Enerjinin daha geniş alana dağılması (1/r ile azalır)
Esnek olmayan kayıp: Kayaç içi sürtünme nedeniyle ısıya dönüşüm (Q faktörü)
Saçılma (scattering): Çatlak/eklem süreksizliklerinden yansıma ve dağılma

Sismik Sönümleme — Quality Factor (Q)

A(r) = A₀ × (r₀/r) × exp(-π·f·r / (Q·V))

A(r): Mesafe r'deki dalga genliği
A₀: Referans mesafedeki başlangıç genliği
r₀, r: Referans ve ölçüm mesafeleri (m)
f: Dalga frekansı (Hz)
Q: Sismik kalite faktörü (kayaç tipine göre 10-1000 arası)
V: Dalga yayılma hızı (m/s)

Mühendislik sonucu: Yüksek frekanslar (>50 Hz) hızla sönümlenir; düşük frekanslar (<10 Hz) uzun mesafelere taşınır. Bu yüzden uzakta ölçülen titreşimler genelde düşük frekans hakimiyetlidir.

3. PPV — Peak Particle Velocity

Peak Particle Velocity (PPV — Tepe Partikül Hızı), patlatma kaynaklı yer titreşiminin yapı hasar potansiyelini değerlendirmede kullanılan uluslararası standart parametredir. Yapısal hasarın PPV ile yer değiştirmeden çok daha güçlü korelasyon gösterdiği, USBM'in 1980 RI 8507 raporuyla bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

3.1. PPV Tanımı ve Bileşenleri

Sismograf sensörleri (geofonlar), yer titreşimini üç birbirine dik eksende ölçer:

Vertikal (V): Düşey eksen — yer çekimi yönünde
Radial (R): Patlatma kaynağına doğru yatay eksen (longitudinal)
Transverse (T): Patlatma yönüne dik yatay eksen

Her eksen için ayrı PPV değeri kaydedilir. Mevzuat değerlendirmesinde üç eksenin maksimumu kullanılır.

PPV — Tek Bileşen

PPV_i = max|v_i(t)|

i: V, R veya T bileşeni
v_i(t): i ekseninde t zamanında ölçülen partikül hızı (mm/s)
Sonuç: Mutlak değerin maksimumu, tek eksende PPV değeridir.

3.2. PVS — Peak Vector Sum

Bazı standartlar (özellikle DIN 4150-3) PPV yerine Peak Vector Sum (PVS) değerini referans alır:

PVS — Vektörel Toplam

PVS = max √(v_V² + v_R² + v_T²)

PVS değeri, üç bileşenin aynı anda olan değerlerinin vektörel büyüklüğüdür. Genelde maksimum tek eksen PPV değerinden %20-40 daha yüksektir.

3.3. USBM RI 8507 Sınır Değerleri (Frekans Bağımlı)

USBM'in 1980 yılında yayımladığı RI 8507 raporu, modern sismik yönetmeliklerin temelini oluşturur. Yapısal hasarın düşük frekanslarda çok daha düşük PPV değerlerinde başladığını matematik olarak kanıtlamıştır:

Yapı Tipi	< 10 Hz	10-50 Hz	50-100 Hz	>100 Hz
Anıtsal/Tarihi yapılar	3 mm/s	5-8 mm/s	10 mm/s	10 mm/s
Konutlar (kuru sıva)	5 mm/s	15 mm/s	20 mm/s	20 mm/s
Konutlar (sıvasız)	12 mm/s	30 mm/s	40 mm/s	50 mm/s
Endüstriyel binalar	15 mm/s	40 mm/s	50 mm/s	50 mm/s

3.4. DIN 4150-3 Sınır Değerleri

Alman standardı DIN 4150-3 (2016 revizyonu), üç bina kategorisi için frekans bağımlı sınır değerler tanımlar:

Bina Kategorisi (DIN)	1-10 Hz	10-50 Hz	50-100 Hz
Tip 1: Endüstriyel/Ticari yapılar	20 mm/s	20-40 mm/s	40-50 mm/s
Tip 2: Konutlar	5 mm/s	5-15 mm/s	15-20 mm/s
Tip 3: Hassas/Tarihi yapılar	3 mm/s	3-8 mm/s	8-10 mm/s

Önemli: Türkiye'de TS 10448 standardı USBM ve DIN değerleriyle uyumludur. Ancak tarihi yapılar, hastane, okul, hassas laboratuvarlar için çoğu zaman 2 mm/s gibi daha sıkı sınırlar belediye veya kurum kararıyla uygulanır. Saha sismik analizi sırasında yerel yetkili makam ile koordinasyon zorunludur.

4. Scaled Distance ve Saha Kalibrasyonu

4.1. Genel PPV Tahmin Modeli

Patlatma sismolojisinde en yaygın kabul gören model, kare köklü mesafe (square-root scaled distance) bağıntısıdır:

USBM Genel PPV Modeli

PPV = K × (D/√W)^-β

PPV: Tepe partikül hızı (mm/s)
D: Patlatma noktasından mesafe (m)
W: MIC — Maximum Instantaneous Charge (kg)
K: Saha sabiti (genelde 100-2000)
β: Sönümleme üs sabiti (genelde 1.4-2.0)

4.2. Scaled Distance (SD) Kavramı

Kare Köklü Ölçekli Mesafe

SD = D / √W (m/√kg)

SD, mesafeyi MIC kareköküne göre ölçeklendirir. Aynı SD değerinde aynı PPV beklenir — bu, mühendislik tasarımının temel ilkesidir.

4.3. SD Bazlı Pratik Tasarım Tablosu

SD (m/√kg)	Tipik PPV (mm/s)	Uygunluk
< 8	> 100 mm/s	Sadece açık ocak içi
8 - 16	50 - 100 mm/s	Endüstriyel yakın saha
16 - 22.5	20 - 50 mm/s	Konut yakını (sıvasız)
22.5 - 35	10 - 20 mm/s	Standart konut güvenliği
35 - 50	5 - 10 mm/s	Hassas yapı yakını
> 50	< 5 mm/s	Anıtsal/tarihi yapı koruma

USBM Koruyucu Kriteri: "Genel olarak SD ≥ 22.5 m/√kg kriteri uygulandığında konut tipi yapılarda PPV 50 mm/s'yi aşmaz" — bu, ön tasarım için güvenli başlangıç noktasıdır. Detaylı tasarım için saha kalibrasyonu zorunludur.

4.4. Saha-Spesifik Kalibrasyon (Site Calibration)

Genel modeller (K=500, β=1.6 gibi varsayılan değerler) kabul edilebilir tahmin yapar; ancak gerçek bir saha için K ve β kayaç tipi, topografya, zemin koşulları, tabakalar gibi faktörlere göre değişir. Doğru tasarım için sahaya özgü kalibrasyon zorunludur.

Kalibrasyon Süreci

Test patlatmaları: Farklı W ve D kombinasyonlarında en az 6-10 ölçüm
Logaritmik regresyon: log(PPV) vs log(SD) doğrusal fit
K ve β belirleme: Regresyon eğrisinden katsayıların türetilmesi
%95 güven aralığı: Üst sınır eğrisi ile koruyucu tasarım
Sertifikalı rapor: İdari makamlara sunulan saha kalibrasyon belgesi

Logaritmik Regresyon Formu

log(PPV) = log(K) - β × log(D/√W)

Bu, PPV-SD grafiğinde log-log ölçekte doğrusal bir ilişki olduğunu gösterir. Eğimi -β, kesim noktası log(K)'dir.

5. Frekans Analizi (FFT)

5.1. Neden Frekans Analizi?

Modern sismograf raporlarında, sadece PPV değil baskın frekans (dominant frequency) da raporlanmalıdır. Bunun nedenleri:

USBM/DIN/TS sınır değerleri frekans bağımlıdır — düşük frekansta daha sıkı sınır
Yapıların doğal frekansları (4-15 Hz konutlarda) ile rezonans riski
Patlatma optimizasyonunda enerji dağılımının anlaşılması
Yer altı kayaç yapısının teşhisi (yumuşak vs sert kayaç farklı frekans karakterli sinyal verir)

5.2. Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT)

Sismograf zaman serisi sinyalini, frekans spektrumuna dönüştürmek için Fast Fourier Transform (FFT) algoritması kullanılır. Modern dijital sismograflar (Instantel, Vibracord) bu hesabı dahili olarak yapar.

FFT — Sürekli Fourier Dönüşümü

F(ω) = ∫ f(t) × e^-iωt dt

F(ω): Frekans spektrumu (kompleks)
f(t): Zaman alanı sinyali (sismograf kaydı)
ω: Açısal frekans (rad/s) — pratikte f (Hz) = ω/2π
Dijital uygulamada DFT (Discrete Fourier Transform) kullanılır.

5.3. Spektral Yoğunluk ve Dominant Frekans

FFT sonucu olan amplitude spectrum'da en yüksek genlikli frekans değeri = dominant frekans. Tipik patlatma frekans karakteristikleri:

Patlatma Türü	Dominant Frekans Aralığı	Açıklama
Açık ocak — yakın saha (< 100 m)	40-100 Hz	Yüksek frekans baskın
Açık ocak — orta mesafe (100-500 m)	15-40 Hz	Orta frekans
Açık ocak — uzak saha (> 500 m)	5-15 Hz	Düşük frekans (kritik)
Kontrollü yıkım — yakın	10-30 Hz	Çok katlı şarjdan kaynaklı geniş spektrum
UXO BIP imhası	20-80 Hz	Kompakt, yüksek frekans
Tünel patlatması	30-100 Hz	Kapalı ortam etkisi

5.4. Yapı Doğal Frekansı ile Rezonans

Yapıların doğal frekansları (kat sayısı ve yapı tipine göre):

2-4 katlı konut: 8-15 Hz
5-10 katlı bina: 4-8 Hz
10-20 katlı yüksek bina: 1-4 Hz
Anıtsal yapı (taş duvar): 2-6 Hz
Çelik konstrüksiyon: 2-10 Hz (boyuta göre)

Rezonans Tehlikesi: Patlatma frekansı yapı doğal frekansı ile çakıştığında, amplifikasyon 3-5 kata kadar çıkabilir — yani zemindeki 10 mm/s, üst katlarda 30-50 mm/s'ye karşılık gelebilir. Bu yüzden uzak mesafelerdeki düşük frekanslı titreşimler, yakın yüksek frekanslıdan daha tehlikeli olabilir.

6. Hava Şoku (Air-Blast) Ölçümü

6.1. Hava Şoku Nedir?

Patlatma sırasında atmosfere yayılan basınç dalgası, "hava şoku" (air-blast / overpressure) olarak adlandırılır. PPV'den farklı olarak yapıya zemin yerine hava yoluyla ulaşır. En büyük hasarı pencere camlarına verir.

6.2. Hava Şoku Ölçü Birimleri

Birim	Tanım	Tipik Aralık
Pa (Pascal)	SI birimi, basınç	0.1 - 100 Pa
dB-L (Linear)	Logaritmik basınç	100 - 180 dB-L
psi	İmperial birim	0.0001 - 0.5 psi

Pa — dB-L Dönüşümü

dB-L = 20 × log₁₀(P/P_ref)

P: Ölçülen basınç (Pa)
P_ref: Referans basınç = 20 μPa (insan işitme eşiği)

6.3. Hava Şoku Sınır Değerleri

Hava Şoku	Etki	Mevzuat Sınırı
< 120 dB-L	Ses olarak duyulur, hasar yok	—
120-130 dB-L	Rahatsız edici sarsıntı	Tipik komşu yakınma sınırı
134 dB-L	Mevzuat üst sınırı (yerleşim)	USBM önerisi, TR uygulaması
140 dB-L	Cam çatlama riski başlar	Aşılmaması önerilir
150 dB-L	Cam kırılma yüksek riskli	Yerleşim alanında yasak
180 dB-L+	Yapısal hasar başlar	Sadece askeri test sahaları

6.4. Hava Şoku Tahmin Formülü

USBM Hava Şoku Modeli

P (dB-L) = K_a - 20 × log₁₀(D/W^1/3)

P: Hava şoku (dB-Lineer)
K_a: Saha sabiti (~165-180 dB-L)
D: Patlatma mesafesi (m)
W: NEW — Net Explosive Weight (kg)
Burada küp köklü mesafe kullanılır (PPV'deki kare kökten farklı).

Hava Şoku Kontrolü: Yetersiz stemming, açıkta patlayıcı kullanımı, decking hatası hava şokunu artırır. DTEX patlatma tasarımlarında stemming yüksekliği, delik kapatma ve ateşleme sırası optimizasyonu ile hava şoku yasal sınırın altında tutulur.

7. Sismograf Ekipman ve Konumlandırma

7.1. Sismograf Sınıfları

Patlatma izleme sismografları, hassasiyet ve yetenek seviyelerine göre sınıflandırılır:

Sınıf	Hassasiyet	Frekans Bandı	Tipik Uygulama
Compliance class	0.13-254 mm/s	2-250 Hz	Mevzuat uyum ölçümü
Engineering class	0.025-100 mm/s	1-500 Hz	Hassas yapı koruması, araştırma
Continuous monitor	0.025-50 mm/s	0.5-200 Hz	7/24 izleme istasyonları

7.2. DTEX Kullandığı Profesyonel Ekipmanlar

Instantel Minimate Plus: 4-kanal, ISEE Compliance class, 0.13-254 mm/s, 2-250 Hz frekans bandı, dahili FFT
Instantel Micromate: Gelişmiş kompakt çözüm, kablosuz veri aktarımı, AES-256 şifreleme
Vibracord DXi (DataTrans): Çoklu kanal, Sürekli izleme, anlık SMS uyarıları
White Industrial / Mini-Seis: Hassas yapı korumasında alternatif
Profesyonel hidrofonlar: Sualtı UXO operasyonları için akustik basınç ölçümü

7.3. Sismograf Konumlandırma İlkeleri

Sismograf konumlandırması, ölçüm güvenilirliğini doğrudan etkiler. ISEE (International Society of Explosives Engineers) Field Practice Guidelines aşağıdaki prensipleri öngörür:

En yakın koruyucu yapıya bitişik: Sismograf, korunması gereken yapının zemin seviyesinde, dış duvarına bitişik konumlandırılır
Sağlam zemin: Yumuşak toprak değil, sıkışmış zemin veya beton üzerinde
Eksen yönlendirme: Radial bileşen patlatma kaynağına doğru, transvers buna dik
Geofon kuplajı: Toprak çakısı (spike) ile sıkı kuplaj, gevşek olmamalı
Hava mikrofon yüksekliği: Yer seviyesinden 1-1.2 m, yansıma yapan yüzeylerden uzak

7.4. Tetikleme Eşik Değeri (Trigger Threshold)

Sismograflar, belirlenmiş bir tetikleme eşik değerinin (trigger level) üzerine çıkıldığında otomatik olarak kayda başlar. Tipik değerler:

Trigger Türü	Tipik Eşik	Kullanım
Geofon trigger	0.5 - 2 mm/s	Yer titreşimi tetikleme
Hava şoku trigger	120 dB-L	Hava şoku tetikleme
Manuel	—	Operatör kontrollü kayıt
Schedule	—	Zaman bazlı (planlı patlatma)

7.5. Çoklu Sismograf Dizilimi

Önemli projelerde tek sismograf yetersizdir. Çoklu sismograf dizilimi ile aşağıdaki avantajlar sağlanır:

Birden fazla noktada eş zamanlı PPV ölçümü
Saha kalibrasyonu için yeterli veri noktası
Yön bağımlı sönümleme analizi
Yüksek dağ topografyasında "sismik gölge" tespiti
Kritik yapıların bireysel olarak izlenmesi

8. Vibroseis ve Jeofizik Sismik

DTEX, patlatma izleme dışında jeofizik araştırma sismolojisi alanında da hizmet sunmaktadır. Bu, yer altı yapı haritalaması, su rezervuarı tespit, temel zemin etüdü gibi uygulamalarda kullanılır.

8.1. Sismik Yansıma vs Refraksiyon

📡 Sismik Yansıma (Reflection)

Prensip: Sismik dalgalar yer altı tabakalarından yansır, geri dönen sinyalle yapı haritalanır.

Derinlik: 50 m - 5+ km

Çözünürlük: Yüksek (10-50 cm)

Tipik Kullanım:

Petrol/doğalgaz arama
Maden rezerv haritalama
Derin tünel araştırması
Karst yapıları, mağara tespiti

🌐 Sismik Refraksiyon

Prensip: Sismik dalgalar tabaka sınırından kırılır, hız değişimi ile tabakalar belirlenir.

Derinlik: 5 m - 200 m

Çözünürlük: Orta (1-5 m)

Tipik Kullanım:

Temel zemin etüdü (inşaat öncesi)
Ana kayaç derinliği belirleme
Yer altı suyu seviyesi
Heyelan analizi

8.2. Sismik Kaynak Türleri

Kaynak	Avantaj	Dezavantaj	Uygulama
Dinamit (sismik patlayıcı)	Yüksek enerji, geniş frekans	İzin gerekir, çevre etkisi	Derin araştırma, petrol/gaz
Vibroseis (vibratör truck)	Çevre dostu, kontrol edilebilir	Maliyetli ekipman	Şehir içi, hassas alan, derin
Hammer (çekiç darbe)	Düşük maliyet, hızlı	Sığ derinlik, düşük enerji	Sığ refraksiyon, mühendislik
Air-gun	Sualtında etkin	Karada kullanılmaz	Deniz sismiği
Sparker	Yüksek frekans, sığ	Sınırlı enerji	Sığ deniz araştırması

8.3. Vibroseis Yöntemi

Vibroseis, hidrolik veya elektromanyetik bir vibrasyon ünitesi ile yer kabuğuna kontrollü, frekansı zamanla değişen ("sweep") sismik dalgalar gönderen sistemdir. Çevre dostu, izinsiz kullanılabildiği için kentsel ve hassas alanlarda dinamite tercih edilir.

Vibroseis Sweep Parametreleri

Başlangıç frekansı: 1-2 Hz (düşük frekans, derin penetrasyon)
Bitiş frekansı: 85-90 Hz (yüksek frekans, çözünürlük)
Sweep süresi: 8-20 saniye
Sweep tipi: Linear, low-dwell, customized
Çıkış kuvveti: 60.000 lb (~270 kN) tipik

Cross-Correlation İşlemi

Vibroseis kaydı doğrudan yorumlanamaz; pilot sweep ile cross-correlation yapılarak yansıma sinyalleri sıkıştırılır ve standart sismik kayıt elde edilir. Bu, FFT ve DSP (digital signal processing) gerektiren ileri bir matematik işlemdir.

Cross-Correlation

R_xy(τ) = ∫ x(t) × y(t+τ) dt

x(t): Pilot sweep sinyali
y(t): Kaydedilen yansımalı sinyal
τ: Zaman gecikmesi
Sonuç: Pilot sweep ile en uyumlu yansıma zamanları belirlenir.

8.4. Geofon ve Veri Akustik Sistemleri

Standart geofon: 4.5-100 Hz tipik, mekanik salınım sensörü
3-bileşenli geofon: X, Y, Z eksenli — vektörel hız ölçümü
MEMS sensörü: Mikroelektromekanik, dijital, geniş frekans bandı
DAS (Distributed Acoustic Sensing): Fiber optik kabloyla on binlerce ölçüm noktası
VSP (Vertical Seismic Profiling): Sondaj kuyusu içine yerleştirilen sensörlerle

9. Mevzuat ve Standartlar

9.1. Türk Mevzuatı

Mevzuat	Tarih / Sayı	İlgili Hüküm
TS 10448	Türk Standartları	Patlatmaya bağlı yer sarsıntısı sınır değerleri
Çevresel Gürültü Yönetmeliği	30.11.2022 / 32029	Hava şoku ve gürültü sınırları
2872 Çevre Kanunu	11.08.1983 / 18132	Çevresel etki temel çerçevesi
ÇED Yönetmeliği	29.07.2022 / 31907	Sismik ölçüm ÇED zorunluluğu
Maden Yönetmeliği	21.09.2017 / 30187	Patlatma raporlama, sismik veri
Binaların Yıkılması Yönetmeliği	13.10.2021 / 31627	Yıkım sismik ölçümü zorunluluğu

9.2. Uluslararası Standartlar

Standart	Düzenleyen	Kapsam
USBM RI 8507 (1980)	U.S. Bureau of Mines	Yapı titreşim hasar kriterleri
USBM RI 8485 (1980)	U.S. Bureau of Mines	Hava şoku hasar kriterleri
DIN 4150-3 (2016)	Deutsches Institut für Normung	Yapı sismik etki standartları (Avrupa)
BS 7385-2:1993	British Standards	Bina titreşim değerlendirme
OSMRE Surface Mining	U.S. Department of Interior	Federal patlatma standartları
ISO 4866 (2010)	International Std. Org.	Yapı titreşim ölçümü ilkeleri
ISEE Field Practice Guidelines	International Soc. Explosives Eng.	Saha uygulama kuralları

Tüm bu mevzuatın detayları için Mevzuat & Bilgi Bankamızı inceleyebilirsiniz.

10. DTEX Sismik Analiz Süreci

Saha Tetkiki

Korunacak yapı envanteri, hassas yapı tespiti, mesafe haritalaması

Ölçüm Tasarımı

Sismograf konumlandırma, trigger seviyesi belirleme, ölçüm planı

Test Patlatması

Saha kalibrasyonu için kontrollü test, K ve β belirleme

Sürekli İzleme

Operasyon süresince real-time PPV/dB-L izleme, alarm sistemi

Veri Analizi

FFT, dominant frekans tespiti, USBM/DIN/TS uyum kontrolü

Raporlama & Arşiv

Detaylı sismik rapor, PDF kayıt, 10 yıl arşivleme

10.1. Sağladığımız Çıktılar

📊

Sismik Ölçüm Raporu

PPV, PVS, hava şoku verileri, frekans spektrumu, USBM/DIN uyum tablosu

📐

Saha Kalibrasyon Sertifikası

K ve β saha katsayıları, %95 güven aralığı, tahmin formülü

📈

Frekans Spektrum Analizi

FFT grafikleri, baskın frekans, rezonans risk değerlendirmesi

🎬

Sürekli İzleme Verileri

Tüm patlatma kayıtları, dijital arşiv, 10 yıl saklama

Akademik Referanslar

Siskind, D.E., Stagg, M.S., Kopp, J.W., Dowding, C.H. (1980). Structure Response and Damage Produced by Ground Vibration from Surface Mine Blasting. USBM RI 8507.
Siskind, D.E., Stachura, V.J., Stagg, M.S., Kopp, J.W. (1980). Structure Response and Damage Produced by Airblast from Surface Mining. USBM RI 8485.
Deutsches Institut für Normung (2016). DIN 4150-3 Erschütterungen im Bauwesen — Teil 3: Einwirkungen auf bauliche Anlagen.
British Standards Institution (1993). BS 7385-2 — Evaluation and measurement for vibration in buildings.
ISO 4866:2010. Mechanical vibration and shock — Vibration of fixed structures.
Dowding, C.H. (1996). Construction Vibrations. Prentice-Hall.
Persson, P.A., Holmberg, R., Lee, J. (1994). Rock Blasting and Explosives Engineering. CRC Press.
Sheriff, R.E., Geldart, L.P. (1995). Exploration Seismology, 2nd Ed. Cambridge University Press.
Yilmaz, O. (2001). Seismic Data Analysis. Society of Exploration Geophysicists.
Türk Standartları Enstitüsü. TS 10448 — Patlatma Sonucu Oluşan Yer Sarsıntılarının Sınır Değerleri.
ISEE (International Society of Explosives Engineers) (2011). Field Practice Guidelines for Blasting Seismographs.

Sismik Analiz ve PPV Ölçüm Hizmeti

Patlatma operasyonlarınız için saha kalibrasyonu, sürekli izleme ve frekans analizi hizmetlerimizden yararlanın. USBM, DIN ve TS standartlarına uyumlu profesyonel sismik mühendislik.

Sismik Analiz Talep Edin →

İlgili Sayfalarımız:

Delme & Patlatma — Sismik etki kontrolü ile entegre tasarım
Kontrollü Yıkım — Yıkım sırasında sismik izleme
Yapısal Analiz — Bina dinamik tepki analizi
Mevzuat & Bilgi Bankası — TS 10448, USBM, DIN standartları