Delme & Patlatma Mühendisliği

Kayaç jeolojisine göre Delme Patlatma: tasarımdan ateşlemeye tek ekip

Açık ocak, tünel ve hafriyat sahalarında delik paterni tasarımı, delgi, şarj ve gecikmeli ateşleme; her atış titreşim ölçümüyle doğrulanır, kapalı döngüyle bir sonraki tasarıma aktarılır.

Açık Ocak + Tünelİki ortamda delme-patlatma kabiliyeti
Elektronik / NonelGecikmeli ateşleme sistemleri
kg/m³Hedefe göre özgül şarj tasarımı
PPV İzlemeHer atışta ölçüm ve raporlama

Hizmet Kapsamı

İzinden ateşlemeye, on iki hizmet kolu

İzin süreçleri, teknik şartname ve tedarikten saha uygulamasına, ölçüm ve raporlamaya kadar zincirin tamamı. Her proje; kaya yapısı, çevre koşulu ve parçalanma hedefine göre ayrı tasarlanır; hizmetler ayrı ayrı ya da anahtar teslim alınabilir.

Açık Ocak Basamak Patlatması

01

Açık Ocak Basamak Patlatması

Üretim hedefine göre patern, şarj ve gecikme tasarımı; kontrollü basamak atışları.

Galeri / Tünel Patlatması

02

Galeri / Tünel Patlatması

Ayna tasarımı, kesim düzeni ve çevre deliği kontrolü ile hassas ilerleme.

Hafriyat & Temel Kazısı

03

Hafriyat & Temel Kazısı

Yerleşim ve altyapı yakınında düşük titreşimli, küçük çaplı kontrollü atımlar.

Patlatma Tasarımı & Modelleme

04

Patlatma Tasarımı & Modelleme

Parçalanma, yığın ve titreşim tahmini; atış sonrası analizle kapalı döngü optimizasyon.

Titreşim İzleme & Raporlama

05

Titreşim İzleme & Raporlama

PPV ve hava şoku ölçümü, standart bazlı değerlendirme ve imzalı rapor.

Delgi Hizmeti (Rock Drill / DTH)

06

Delgi Hizmeti (Rock Drill / DTH)

Paterne sadık, sapması ölçülen delikler; delgi logları ile kalite kontrol.

Patlatmalı Bulon Tasarımı

07

Patlatmalı Bulon Tasarımı

Derivasyon kapaklarının acil tahliyede saniyeler içinde serbest kalması için özel bulon ve somun tasarımı.

Mühendislik Araçları & Yazılım

08

Mühendislik Araçları & Yazılım

Patlatma tasarımı, özgül şarj ve maliyet hesabı için projeye özel hesap araçları ve yazılım geliştiriyoruz.

Şartname & Tedarik Danışmanlığı

09

Şartname & Tedarik Danışmanlığı

Kamu ve özel kurumlarda patlayıcı madde alımı için teknik şartname, yüklenici sözleşmesi ve muayene-kabul kriterlerinin hazırlanması.

İzin & Ruhsat Süreçleri

10

İzin & Ruhsat Süreçleri

Patlayıcı madde satın alma ve kullanma izinleri; başvuru dosyasından iznin teslimine kadar mevzuata uygun takip.

Eğitim & Saha Desteği

11

Eğitim & Saha Desteği

Depolama, şarj ve ateşleme uygulamaları üzerine ekip eğitimi; ilk atımlarda saha başında denetim.

Su Altı Delme Patlatma

12

Su Altı Delme Patlatma

Liman, batardo ve su altı hafriyatında su geçirmez şarj ve gecikmeli ateşleme ile özel patlatma uygulaması.

Yöntem & Tasarım

Milisaniyeler kayayı yönetir

Panelin üzerinde imleci gezdirin — 4 sıra × 7 delikli basamak modelinde ateşleme serbest yüzeyden başlar ve sıra sıra geriye doğru ilerler. Ön sıra kayayı öne attıkça arkadaki sıralar boşluğa çalışır: titreşim düşer, parçalanma ve yığın şekli kontrol edilir.

Gecikmeli Ateşleme — 3B Basamak Modeli İmleci panel üzerinde gezdirin
  1. 01
    Saha etüdü ve tasarımKaya birimi, süreksizlikler ve çevre envanteri; patern, şarj ve gecikme planı.
  2. 02
    Delgi ve kontrolPaterne göre delgi; delik boyu, sapma ve su durumu kayıt altına alınır.
  3. 03
    Şarj ve sıkılamaTasarıma uygun şarj yerleşimi, sıkılama ve bağlantı kontrol listesi.
  4. 04
    Gecikmeli ateşlemeElektronik ya da nonel sistemle sıralı atış; tek atışta minimum eş zamanlı şarj.
  5. 05
    Ölçüm ve raporlamaPPV kaydı, yığın ve parçalanma analizi; sonuçlar bir sonraki tasarıma girdi olur.

Özel Patlatma Uygulaması

Su altı delme patlatma

Liman ve iskele derinleştirme, batardo içi kazı ve su altında kalan kaya kotlarının kaldırılması; suyun altında delinen ve su geçirmez şarjla yüklenen deliklerin gecikmeli ateşlenmesiyle yapılır. Su kütlesi burada sıkılama görevi görür — tasarımın hedefi kayayı planlanan kotta kırarken su şokunu ve saçılmayı sınırda tutmaktır.

  1. 01
    Batimetri ve taban profiliSu derinliği, taban kaya profili ve kazı kotu ölçülerek delik boyu ve patern buna göre kurulur.
  2. 02
    Su altı delgiPonton ya da platform üzerinden kılavuz borulu delgi; her deliğin kotu ve sapması kayda alınır.
  3. 03
    Su geçirmez şarjSu basıncına ve bekleme süresine dayanıklı şarj ve kapsül seçimi; hat sürekliliği su altında test edilir.
  4. 04
    Gecikmeli ateşlemeSu kütlesi sıkılama görevi görür; gecikme planı su şoku ve kabarma etkisini sınırlandıracak şekilde kurulur.
  5. 05
    İzleme ve taramaSu içi basınç ve titreşim ölçümü; atım sonrası derinlik taraması ile kazı kotu doğrulanır.
Atım anı — su yüzeyinde ilk çıkış
Atım anı — su yüzeyinde ilk çıkış
Gecikme sırasına göre gelişen kabarma
Gecikme sırasına göre gelişen kabarma
Su kolonunun yükselişi
Su kolonunun yükselişi
Tam gelişmiş su kolonu
Tam gelişmiş su kolonu
Yakın plan — kolon ve saçılma kontrolü
Yakın plan — kolon ve saçılma kontrolü
Su altında kalan kazı kotu ve delgi hattı
Su altında kalan kazı kotu ve delgi hattı
Batardo duvarı ve su girişi
Batardo duvarı ve su girişi
Su içi hafriyat ve şarj platformu
Su içi hafriyat ve şarj platformu

Özel Mühendislik

Patlatmalı bulon: derivasyon kapağını saniyeler içinde serbest bırakan tasarım

Derivasyon tünellerinde acil tahliye gerektiğinde kapağın gecikmeden açılması gerekir. Mekanik açma düzenleri bu anda yük altında sıkışabilir; patlatmalı bulon ise somunun içine yerleştirilen küçük bir şarjla, tasarlanan kesitten somunu keserek bulonu anında serbest bırakır.

DTEX bu bulonların tasarımını yapar: kapak yüküne göre kesme kesiti, somun içi şarj boşluğu, şarj miktarı ve ateşleme devresi projeye özel hesaplanır; sahaya çıkmadan önce birebir deneme atımıyla doğrulanır.

  1. 01
    Kapak ve yük analiziDerivasyon kapağının geometrisi, su yükü ve bulon başına düşen çekme kuvveti belirlenir.
  2. 02
    Bulon–somun geometrisiSomun içine açılan boşluk, kesme kesiti ve çentik geometrisi kopmanın olacağı düzlemi tanımlayacak şekilde tasarlanır.
  3. 03
    Şarj ve kapsül yerleşimiKesme kesitini karşılayacak en küçük şarj seçilir; kapsül ve ateşleme hattı somun üzerinden dışarı alınır.
  4. 04
    Deneme atımı ile doğrulamaAynı kalınlıkta çelik plaka üzerinde birebir kurulum atılır; kopmanın tasarlanan kesitten olduğu incelenerek doğrulanır.
  5. 05
    Montaj ve devreye almaSahada tork kontrollü montaj, hat sürekliliği testi ve ateşleme devresinin emniyetli teslimi yapılır.
Patlatmalı bulon takımı — ateşleme hattı bağlı
Patlatmalı bulon takımı — ateşleme hattı bağlı
Bileşenler ve ölçü kontrolü
Bileşenler ve ölçü kontrolü
Somun içi şarj boşluğu
Somun içi şarj boşluğu
Şarj ve kapsül hazırlığı
Şarj ve kapsül hazırlığı
Deneme plakasına montaj
Deneme plakasına montaj
Atım sonrası — somun kesilmiş, bulon serbest
Atım sonrası — somun kesilmiş, bulon serbest
Tasarlanan kesitten kopan somun parçaları
Tasarlanan kesitten kopan somun parçaları
Kesme kesitinin incelenmesi
Kesme kesitinin incelenmesi
Atım örtüsü — parça saçılma kontrolü
Atım örtüsü — parça saçılma kontrolü

Ön Değerlendirme

Özgül şarjı kendiniz deneyin

Delik paterni ve şarj miktarını değiştirerek metreküp başına düşen patlayıcıyı (özgül şarj) ön değerlendirmeye alın.

q = Q / (B · S · H)

0.52kg/m³

Delik başına kaya hacmi: 105

0hafiftipik açık ocaksert kaya1.5

Bu hesap ön değerlendirme amaçlıdır. Nihai patern; kaya birimi, süreksizlikler, delik çapı ve parçalanma hedefine göre sahada tasarlanır.

Mühendislik Araçları

Uluslararası Çerçeve

Tasarım ve izleme, tanınmış uluslararası standartlara göre yapılır

Patlatma kaynaklı titreşim; proje coğrafyası, yapı tipi ve işveren şartnamesine göre aşağıdaki standartlardan uygun olanına göre değerlendirilir ve raporlanır.

USBM RI 8507

Yapı tepkisi sınır eğrileri

Frekansa bağlı PPV sınır eğrileri; konut tipi yapılar için yaygın referans.

OSMRE 30 CFR 816.67

Patlatma kontrol kriterleri

Mesafeye bağlı izin verilen azami PPV ve ölçekli mesafe uygulama kuralları.

DIN 4150-3

Yapılarda titreşim etkileri

Yapı tipi ve frekans bandına göre kısa süreli titreşim eşikleri.

BS 7385-2

Bina hasar değerlendirmesi

Geçici titreşimlerde kozmetik hasar eşiklerinin belirlenmesi.

ISO 4866

Ölçüm ve değerlendirme esasları

Sensör yerleşimi, kayıt ve veri işleme ilkeleri.

EN 13630 / EN 13763

Patlayıcı ürün standartları

Emniyetli fitil, kapsül ve ateşleme sistemlerinin uygunluk esasları.

Saha Görselleri

Operasyondan kareler

Videolar üzerine gelince oynar; tüm kareler tıklayınca büyür. Kayıtlar DTEX arşividir.

Maden-Taşocakları — Yerüstü Patlatmaları
Doğalgaz-Kanal-Galeri Delme Patlatmaları
Basamak patlatması — havadan
Basamak patlatması — havadan
Sıralı atış — gecikme kolonları
Sıralı atış — gecikme kolonları
Delgi paterni — üretim basamağı
Delgi paterni — üretim basamağı
Jeolojik yapıya uygun delici makine temini
Jeolojik Yapıya uygun delici makine temini
Tünel delme makinesi temini ve patlatma
Tünel Delme Makinesi Temini ve Patlatma
Şarj ekibi — temel kazısı
Şarj ekibi — temel kazısı
İnşaat temel kazısı delme patlatma
İnşaat Temel Kazısı Delme Patlatma
Temel kazısı — delgi ve susuzlaştırma
Temel kazısı — delgi ve susuzlaştırma
Patlatma için hangi izinler gerekiyor?

Patlayıcı madde satın alma ve kullanma izni, ateşleyici yeterlilik belgeleri ve sahaya özel güvenlik planı gerekir. Proje keşfi sonrası izin listesini ve takvimini tarafınıza sunarız.

Yerleşim yakınında patlatma yapılabilir mi?

Evet — yapı envanteri çıkarılır, deneme atışıyla saha sabitleri belirlenir, şarj ve gecikme tasarımı seçilen standardın sınırına göre yapılır. Her atış titreşim cihazıyla kayıt altına alınır.

Gecikmeli ateşleme neden önemli?

Delikler milisaniye aralıklarla sırayla ateşlendiğinde aynı anda patlayan şarj miktarı küçülür; titreşim düşer, kaya öne doğru kontrollü atılır ve parçalanma iyileşir.

Taş fırlaması (flyrock) nasıl önleniyor?

Doğru dip şarjı, yeterli sıkılama, patern disiplini ve atış yönü kontrolüyle; gerekli hâllerde atım örtüsü kullanılır ve güvenlik mesafeleri saha planında tanımlanır.

Parçalanma boyutu garanti edilebilir mi?

Parçalanma; kaya yapısı, patern ve özgül şarjın fonksiyonudur. Hedef boyut kırıcı/eleme kapasitesine göre belirlenir, atış sonrası görüntü analiziyle ölçülür ve tasarım her atışta iyileştirilir.

Patlayıcı madde izinlerini siz mi alıyorsunuz?

Evet. Patlayıcı madde satın alma ve kullanma izinlerinin alınması sürecini, ulusal mevzuat ve projenin tabi olduğu uluslararası kurallara uygun şekilde yürütüyoruz; başvuru dosyasının hazırlanmasından iznin teslimine kadar süreci takip ediyoruz.

Teknik şartname ve sözleşme hazırlığında ne yapıyorsunuz?

Kamu ve özel kurumların patlayıcı madde alımlarında; ihtiyaç tanımı, ürün ve ekipman özellikleri, muayene-kabul kriterleri, emniyet ve depolama şartları ile yüklenici yükümlülüklerini kapsayan teknik şartname ve sözleşme eklerini mevzuata uygun şekilde hazırlıyoruz.

Eğitim ve saha desteği kapsamı nedir?

Patlayıcı maddenin tedarikinden sahadaki son uygulamaya kadar süreci kapsar: depolama ve taşıma esasları, şarj ve ateşleme uygulamaları, emniyet talimatları ve kayıt düzeni üzerine ekip eğitimi; ilk atımlarda saha başında uygulama denetimi ve sonrasında sürekli danışmanlık.

Su altı patlatmada şarj nasıl korunuyor?

Delik su ile dolu olduğu için su basıncına ve bekleme süresine dayanıklı, su geçirmez şarj ve kapsül kullanılır. Hat sürekliliği su altında test edilir; şarj yerleşiminden ateşlemeye kadar geçen süre tasarımda sınırlandırılır.

Su altı patlatmanın deniz canlılarına etkisi ne olur?

Etki, su içi basınç dalgası (overpressure) üzerinden değerlendirilir. Gecikme planı ile aynı anda patlayan şarj küçültülür, gerektiğinde kabarcık perdesi gibi sönümleme önlemleri uygulanır ve ölçüm kayıtları raporlanır.

Patlatmalı bulon nedir, neden kullanılır?

Derivasyon kapaklarının acil durumda saniyeler içinde serbest bırakılması gerekir. Mekanik açma düzenleri bu sürede güvenle çalışmayabilir; patlatmalı bulonda somunun içine yerleştirilen küçük bir şarj, tasarlanan kesitten somunu keserek bulonu anında serbest bırakır.

Patlatmalı bulonun çalıştığı nasıl doğrulanıyor?

Sahaya montajdan önce, aynı kalınlıkta çelik plaka üzerinde birebir kurulum kurulup deneme atımı yapılır. Kopmanın tasarlanan kesitten olduğu, plakada hasar bulunmadığı ve parça saçılmasının atım örtüsüyle kontrol altında kaldığı incelenerek doğrulanır.

Yalnızca delgi ya da yalnızca ölçüm hizmeti alabilir miyim?

Evet. Delgi, patlatma tasarımı ve titreşim izleme hizmetleri ayrı ayrı da verilmektedir.